Error decoding the Instagram API json
Strona głównaKrajeKurpie – co zobaczyć?

Kurpie – co zobaczyć?

Dawno temu tereny na północ od Narwi porastała gęsta puszcza, przeplatana bagnami. Idealne miejsce, aby się schować przed sprawiedliwością, kiedy się nabroiło i żyć w pewnej izolacji od świata zewnętrznego. I tak właśnie powstali Kurpie – lud, którego nazwa wzięła się od… butów, wyplatanych z łyka drzewnego.

Dziś Kurpie to dla nas skanseny i obrzędy, kultywowane przez lokalne, ale występujące na całym świecie grupy folklorystyczne. W Kadzidle odbywa się Wesele Kurpiowskie, w Myszyńcu – Miodobranie Kurpiowskie, a w Łysych – konkurs na najpiękniejszą Palmę Wielkanocną. Warto wspomnieć także o wycinankach, tkactwie czy bursztyniarstwie. A że Kurpie leżą w granicach Mazowsza, wybraliśmy się tam na jednodniową wycieczkę. Co zobaczyliśmy?

Skansen Kurpiowski w Nowogrodzie zaprasza
Skansen Kurpiowski w Nowogrodzie zaprasza

Skansen w Nowogrodzie

Skansen jest położony na skarpie, na skrzyżowaniu Narwi i Pisy. Można w nim zobaczyć ponad 30 zabudowań różnego rodzaju. Warto przejść się po terenie z przewodnikiem, który po kolei otwiera budynki, opowiada o nich i pozwala wszystko zobaczyć w naszym tempie. Dzięki temu możemy obejrzeć dokładnie chałupy, a w nich dekoracje z wycinanek (ozdabiano nimi także okna, miały wyglądać jak firanki), wielkanocne palmy i wieszane pod sufitem pająki, rzeźbione oparcia krzeseł, dziecięce lalki, kołyski, chodziki i koniki na biegunach, a także warsztaty tkackie czy gary na kuchni. Poznaliśmy sprytne działanie oparcia ławy: jeśli gość był niemile widziany, oparcie ławy znajdowało się od strony pomieszczenia i uniemożliwiało spoczynek. Kurpie może nie byli majętni, ale za to stanowczy 🙂

Kurpie – co zobaczyć? Skansen w Nowogrodzie
Kurpie – co zobaczyć? Skansen w Nowogrodzie

Pani w stroju regionalnym
Pani w stroju regionalnym

Wnętrze chaty ozdobione wycinankami i pająkiem
Wnętrze chaty ozdobione wycinankami i pająkiem

Zdobnictwo użytkowe – pierwsza klasa
Zdobnictwo użytkowe – pierwsza klasa

W skansenie znajdują się też zabudowania gospodarcze, kierat, olejarnia (aż zaczęłam się zastanawiać nad samodzielną produkcją oleju ;), kuźnia, wiatrak i młyn wodny z Dobrego Lasu. Przewodnik pokazywał nam jego zdjęcia w miejscu, z którego został przeniesiony.

Kurpie – co zobaczyć? Młyn wodny z Dobrego Lasu
Młyn wodny z Dobrego Lasu

Wiatrak z widokiem na Narew
Wiatrak z widokiem na Narew

We wnętrzu olejarni
We wnętrzu olejarni

Bardzo ciekawą częścią skansenu jest wzgórze z altaną widokową (a widok cudny) i barcie, wydrążone w drzewach. Kiedyś Kurpie pozyskiwali miód od dzikich pszczół leśnych, którym wydrążano drzewo, aby miały się gdzie osiedlić. Na terenie skansenu jest też rzeźba jego założyciela, Adama Chętnika, w kolejnym miejscu z pięknym widokiem na rzekę, a nieopodal pomnika stoi karczma, która niestety była zamknięta (być może ze względu na pandemię). Szkoda, bo mieliśmy ochotę spróbować kuchni lokalnej: osławionych fafernuchów (ciastka z marchewki z miodem i pieprzem), psiwa kozicowego (sfermentowany napój jałowcowy) czy babki ziemniaczanej (zwanej tu rejbakiem). Tymczasem musieliśmy się zadowolić kartaczami podanymi w barze Przy Moście (były zupełnie OK jak na bar Przy Moście :).

Kurpie – skansen na wzgórzu
Jedna z chałup, a za nią altanka widokowa

Kurpie – skansen na wzgórzu, widok z góry na rzekę
Widok z altanki na rzekę

Po prawej – barcie wydrążone w pniach drzew
Po prawej – barcie wydrążone w pniach drzew

Karczma. Zamknięta :(
Karczma. Zamknięta 🙁

Otwórzcie!...
Otwórzcie!…

Kurpie – wycinanki z papieru
Wycinanki kurpiowskie

Skansen Kurpiowski w Nowogrodzie, WWW, FB, wstęp 8 zł (tylko gotówka).

Narwiański Szlak Schronów Bojowych

Zupełnie niespodziewanie okazało się, że w Nowogrodzie i jego okolicach jest całkiem sporo bunkrów. To umocnienia wybudowane tuż przed II wojną światową. Na początku września 1939 r. miały tu miejsce ciężkie walki o Nowogród. Potem schrony stały się częścią linii Mołotowa. Dziś, rozsiane po lasach i łąkach tuż nad Narwią, stanowią atrakcję turystyczną. Udało nam się zobaczyć kilka z nich na wschód od miasta, a także jeden tuż przy barze Przy Moście 🙂 Wejść do środka się niestety nie dało, za to atrakcja jest całkowicie darmowa.

Kurpie – co zobaczyć? Narwiański Szlak Schronów Bojowych
Narwiański Szlak Schronów Bojowych to nie lada atrakcja

Ruina jednego z ciężkich schronów bojowych
Ruina jednego z ciężkich schronów bojowych

Kurpie – dobrze zachowany bunkier przy rzece
Ciężki schron bojowy przy moście

Zagroda Kurpiowska w Kadzidle

To bardziej kameralny skansen, ale także wart uwagi. Zwiedzaliśmy go już bez przewodnika. Chaty były otwarte. Poza nimi zobaczyliśmy kuźnię, spichlerz, drwalnię, kapliczki, ule, maszyny rolnicze i rzeźby. Urocze są garnki, wiszące na płocie, a klimat robią także konwalie rosnące wzdłuż ścieżki. Na terenie skansenu odbywają się liczne imprezy, w tym Wesele Kurpiowskie oraz warsztaty z ginących zawodów.

Zagroda Kurpiowska w Kadzidle, WWW, FB, wstęp 5 zł.

Kurpie – co zobaczyć? Zagroda Kurpiowska w Kadzidle
Zagroda Kurpiowska w Kadzidle. W tym budynku znajduje się kasa

Jedna z chat w Zagrodzie Kurpiowskiej
Jedna z chat w Zagrodzie Kurpiowskiej

Figurki z ciasta chlebowego
Figurki z ciasta chlebowego

Pięknie rzeźbione okiennice, a w środku firanka – wycinanka
Pięknie rzeźbione okiennice, a w środku firanka – wycinanka

Chata w Zagrodzie Kurpiowskiej
Chata w Zagrodzie Kurpiowskiej

Kurpie – rzeźbiona głowa łosia z porożem
W Zagrodzie Kurpiowskiej są także rzeźby

Kolejne piękne okiennice
Kolejne piękne okiennice

Kurpie – drewniane wejście do chaty
Wejście do chaty

Kurpie – garnki na płocie
Garnki na płocie

Oczywiście to nie wszystkie atrakcje, w jakie obfituje region. Jest jeszcze Muzeum Kurpiowskie w Wachu, muzeum w Ostrołęce, szlaki turystyczne po okolicznych lasach, szlaki kajakowe i rowerowe oraz rezerwaty przyrody. Nie ma szans wszystkiego zobaczyć w jeden weekend. Na szczęście dla nas Kurpie to nie koniec świata (nawet ten całkiem bliski), dojazd jest zupełnie niezły i nic nie stoi na przeszkodzie, żeby tam wrócić. BTW. a widzieliście dworzec autobusowy w Kadzidle? 😉

(maj 2021 r.)

Odpowiedz

Skomentuj
Podaj swoje imię

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Jak się spotkali? Przypadkiem, jak wszyscy. Jak się zwali? Na co wam ta wiadomość? Skąd przybywali? Z najbliższego miejsca. Dokąd dążyli? Alboż kto wie, dokąd dąży?

Denis Diderot "Kubuś Fatalista i jego pan"

Newsletter

.

Najchętniej czytane